Uśpiony mózg nie śpi. Zaawansowane przetwarzanie języka w znieczuleniu ogólnym

6 maja 2026, 17:31

Naukowcy z Baylor College of Medicine i kilku innych ośrodków odkryli, że hipokamp – jedna z kluczowych struktur mózgu – zachowuje zdolność do zaskakująco złożonego przetwarzania informacji nawet podczas wyłączenia świadomości.Badanie przeprowadzono u siedmiu pacjentów poddawanych planowym operacjom neurologicznym z powodu lekoopornej padaczki skroniowej.



Bobry przywracają bioróżnorodność. To kolejny pozytywny efekt ich obecności

27 marca 2026, 12:55

Powinniśmy uznawać bobry za naszych głównych sojuszników w walce o zachowanie bioróżnorodności, informują naukowcy z Wielkiej Brytanii i Finlandii. Z przeprowadzonych przez nich właśnie badań wynika, że na mokradłach utworzonych przez bobry żyje o 19% więcej gatunków roślin i zwierząt niż na mokradłach, które powstały bez udziału bobrów.


Dystanse kół, czyli skuteczny sposób na poprawę wyglądu samochodu Jak samodzielnie zamontować dystanse kół?

26 marca 2026, 20:12

Wielu kierowców szuka prostych metod, które pozwolą ulepszyć auto bez dużych nakładów finansowych. Dystanse do kół to element, który daje widoczny efekt przy stosunkowo niskich kosztach. Montuje się je między piastą a felgą, przez co koła wysuwają się na zewnątrz nadkola. Efektem jest szerszy rozstaw kół i bardziej sportowa sylwetka pojazdu.


Kryształ Lotara, niezwykły klejnot i jego fascynująca historia

26 marca 2026, 18:23

Gdy wczoraj trafiliśmy na to cudo, stwierdziliśmy, że musimy Wam je pokazać. Zaczęliśmy szukać informacji i okazało się, że Kryształ Lotara ma tak fascynującą historię, iż musicie ją poznać.


Zagadka metanu. Dlaczego w czasie pandemii jego poziom w atmosferze gwałtownie wzrósł?

12 lutego 2026, 12:14

Metan to bardzo silny gaz cieplarniany. Pomimo tego, że utrzymuje się w atmosferze ok. 10 lat, to jego cząsteczka ma nawet 30-krotnie większy potencja ogrzewania Ziemi niż cząsteczka CO2 w perspektywie 100 lat. Nic dziwnego, że jest przedmiotem zainteresowania ze strony naukowców. Ci zaś odnotowali coś niezwykłego. W latach 2020–2022, gdy trwała pandemia COVID-19 i w wyniku ograniczenia ludzkiej aktywności w atmosferze było mnie zanieczyszczeń takich jak np. dwutlenek azotu, ilość metanu zaczęła rosnąć w rekordowo szybkim tempie, osiągając najwyższe stężenie na poziomie 16,2 ppb, aż spadła do 8,6 ppb w 2023 roku.


Zróżnicowane slumsy XIX-wiecznego Manchesteru. Mieszkała w nich też klasa średnia

4 listopada 2025, 08:09

Slumsy XIX-wiecznego Manchesteru są symbolem ciężkich warunków życia rozwijającego się industrialnego społeczeństwa kapitalistycznego. Obrazowo opisał je Fryderyk Engels w swoim „Położeniu klasy robotniczej w Anglii” z 1845 roku. Wielu historyków opierało się na opisie Engelsa, chociaż jego utożsamiania podziału klasowego z segregacją przestrzenną poddawane było coraz większej krytyce.


W papryczkach chili istnieją związki tłumiące ich pikantność. Przydadzą się w kuchni i medycynie

20 maja 2025, 08:20

Papryczki chili słynne są ze swej pikantności. Odpowiada za nią kapsaicyna i jej pochodne, które działają na receptory bólu, powodując uczucie pieczenia w ustach. Poziom pikantności papryczek mierzy się za pomocą skali Scoville'a. Czysta kapsaicyna ma w niej 16 milionów punktów, a punktacja najostrzejszej papryczki chili sięga 2,7 miliona punktów. Dla porównania, sosy Tabasco mają do 5 tysięcy punktów. Okazuje się jednak, że niektóre papryczki chili, pomimo dużej zawartości kapsaicyny, są przy spożyciu wyraźnie mniej pikantne niż inne. Naukowcy odkryli właśnie trzy związki, które zmniejszają pikantność papryczek. A to z kolei każe zadać pytanie o wiarygodność skali Scoville'a.


Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie

15 maja 2025, 08:33

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.


Na planecie hyceańskiej K2-18b odkryto ślady życia? Nie tak szybko...

18 kwietnia 2025, 07:54

Na opisywanej przez nas przed kilkunastoma miesiącami planecie hyceańskiej K2-18b odkryto najsilniejsze dotychczas wskazówki mogące świadczyć o istnieniu życia pozaziemskiego. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge poinformowali właśnie, że dzięki Teleskopowi Webba zauważyli w atmosferze K2-18b sygnały świadczące o istnieniu tam siarczku dimetylu (DMS) i/lub disiarczku dimetylu (DMDS). Na Ziemi związki te powstają wyłącznie w wyniku działania organizmów żywych. To oznacza, że albo na K2-18b istnieje życie, albo zachodzi tam nieznany nauce proces chemiczny, albo... że to fałszywy sygnał.


Kakadu białookie przyprawiają pożywienie i zmieniają jego teksturę

13 lutego 2025, 11:26

Jednym z aspektów ludzkiej kultury jest rozwinięta sztuka kulinarna. Wkładamy wiele wysiłku w przygotowanie i doprawienie żywności. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu zaobserwowali, że kakadu białookie manipulują pożywieniem, by nadać mu dodatkowy smak i teksturę.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy